+ می‌دانستی در دوره‌ای رنگین‌کردن لبانِ زنان مجازاتی در ردیف جادوگری داشت؟
– نه!
+ می‌دانستی در یک دوره‌ای رژ لب زدن چنان قدر و منزلت داشته و چنان قدرت‌های ماورایی بدان نسبت می‌دادند که اعیان در بستر بیماری و به امید شفایافتن رژ لب می‌زده‌اند؟
– نه! … خب بعدش چی؟
+ بعدش؟ یعنی برات جالب نبود؟
+ بود. بعدش چی؟
تفاوت گفتن نکات جالب (fun fact) از اشیاء در تاریخ با پژوهش در تاریخ اجتماعی اشیاء این است که در دومی، اشیاء چیزی بیشتر از خودشان، درباره زمانه‌های تاریخی و روندهای اجتماعی بگویند به نحوی که ما به فهمی تازه نسبت به آنچه از قبل می‌دانستیم برسیم؛ فهمی معقول و معنی‌دار. آیا اشیاء می‌توانند چنین کارکردی داشته باشند؟ بله!
اشیاء در بسترهای اجتماعی و تاریخی مختلف، سرگذشت‌ّهای متفاوتی پیدا می‌کنند. به طور مثال، در شرایطی که محدودیت‌های قانونی و عرفی مانع از رژ لب زدن زنان می‌شد، فمینست‌های موج اول فمینیستی از حق آزادی زنان برای استفاده از رژ لب دفاع می‌کردند و در راهپیمایی‌ها برای دستیابی به حق رأی زنان، با زدن رژ لب به ابراز مخالفت با هنجارهای اجتماعی غالب علیه زنان می‌پرداختند. با این وجود فقط۵۰ سال بعد، فمینیست‌های موج دوم به انتقاد شدید از شرکت‌های بزرگ تولید لوازم آرایشی از جمله تولید رژ لب پرداختند. آن‌ها معتقد بودند که این شرکت‌ها با تحمیل استانداردهای زیبایی به زنان و دامن زدن به کالایی‌سازی بدن زن، به فروش محصول و کسب سود می‌پردازند. در این زمان، رژ لب زدن دیگر نشانه هنجارشکنی و مطالبه تغییر نبود، بلکه خود به یک هنجار مبدل شده بود.
به همین دلیل است که مطالعه سرگذشت آن‌ها می‌تواند به درک بهتر بستر اجتماعی و فرهنگی یاری رساند، امری که برخلاف عنوان سرگذشت اجتماعی لب‌آرایی در ایران به ندرت در این کتاب تحقق پیدا کرده است. کتاب با تبعیت از یک خط سیر زمانی ردپای لب‌آرایی را از دوران باستان پی می‌گیرد تا به دوران معاصر می‌رسد.
لب‌آرایی با تاریخ زنان و آرایش زنان گره خورده؛ مطالعه تاریخ زنان و جمع‌آوری اسناد و مدارک درباره آن هم در ایران با مشکلات بسیاری همراه است، به‌ویژه پژوهش درباره امری نظیر لب‌آرایی که تا مدت‌ها صرفاً محدود به حوزه خصوصی بوده است. با در نظر گرفتن این موارد بیشتر متوجه موانعی خواهیم شد که نویسنده در طی تحقیق با آن‌ها مواجه بوده و در این‌صورت برخی کاستی‌های کتاب توجیه‌پذیر و ارزش برخی یافته‌های آن بیشتر مشخص می‌شود.
کتاب مجموعه‌ای است از اطلاعات پراکنده که بدون وجود صورت‌مسئله‌ای خاص، گردهم آمده‌اند، صورت‌مسئله‌ای که بتواند به تعیین اولویت اطلاعات کمک کرده و حتی رویکرد پژوهشگر به انبوه داده‌های تاریخی را تعیین کند، وجود ندارد. در جمع‌آوری و ارائه یافته‌ها چندان منسجم و روشمند نیست و اطلاعات پراکنده‌ای از لب‌آرایی در دوره‌های زمانی مختلف ارائه می‌کند که بعضاً بسیار بدیع و جالب و در مواردی هم فاقد نکات تازه برای مخاطب هستند.
این کتاب در مجموعه‌ای با عنوان «سرگذشت اجتماعی اشیاء» توسط نشر اگر و به دبیری عباس کاظمی منتشر شده. تاکنون سه عنوان دیگر از این مجموعه با نام‌های سرگذشت اجتماعی توالت در ایران، سرگذشت اجتماعی تقویم در ایران و سرگذشت اجتماعی خزینه در ایران منتشر شده است. نگاهی گذرا به این آثار نشان می‌دهد که برخی کاستی‌های کتاب سرگذشت اجتماعی لب‌آرایی در ایران، در سایر عناوین این مجموعه نیز به چشم می‌خورند. مجموعه‌ای که حاصل تلاش دانشجویانی است که به همت عباس کاظمی به شکل کتاب درآمده است. پرداختن به تاریخ اجتماعی اشیاء و گشودن زاویه دید جدیدی در تاریخ‌نگاری که صرفاً روایت حوادث کلان تاریخی و به قولی داستان برندگان تاریخ نیست، به خودی خود امر مبارکی است که عباس کاظمی و دانشجویانش قدم در راه آن گذاشته‌اند. اما این کتاب‌ها نتوانسته‌اند اهدافی را تأمین کنند که دبیر مجموعه خود در مقدمه کتاب‌ها از آن‌ها یاد می‌کند؛ اهدافی نظیر درک هویتی که اشیاء در جامعه ایدئولوژیک ما پیدا می‌کنند و یا کاری که اشیاء با زندگی و مردم می‌کنند و اینکه چگونه اشیاء به تجربیات ما شکل می‌دهند.
